13.04.2011

Błędna wykładnia nie wiąże w zakresie prawa wspólnotowego.
 
Prawo wspólnotowe sprzeciwia się związaniu sądu krajowego, rozpoznającego sprawę ponownie po uchyleniu orzeczenia przez sąd wyższego rzędu, zapatrywaniem prawnym wyrażonym przez ten sąd, jeśli jest ono sprzeczne z prawem wspólnotowym.
Taka teza płynie z orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 5 października 2010 roku (sprawa C-173/09; http://curia.europa.eu), potwierdzając tym samym pogląd przedstawiony, choć w nieco innych realiach prawnych, przez ETS w sprawie Rheinmühlen już w 1974 roku (166/73 [1974] ECR 33 par. 3).

W rozpatrywanej sprawie, toczącej się przed bułgarskimi sądami administracyjnymi, z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału zwrócił się Sąd Administracyjny w Sofii (Administrativen sad Sofia-grad) rozpoznający sprawę po uchyleniu wcześniejszego orzeczenia tego sądu przez Najwyższy Sąd Administracyjny (Varchoven administrativen Sad). Powziął bowiem wątpliwość, czy art. 224 bułgarskiego kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje związanie wytycznymi Najwyższego Sądu Administracyjnego co do interpretacji i stosowania prawa przez sąd ponownie rozpoznający sprawę, wyklucza możliwość zwrócenia się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym w trybie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej jeśli istnieje podejrzenie, że pogląd prawny przedstawiony przez Najwyższy Sąd Administracyjny był niezgodny z przepisami prawa wspólnotowego. Było to pytanie o tyle „nośne”, że prawo wspólnotowe szanuje przecież zasadę autonomii proceduralnej państw członkowskich.

Trybunał, wychodząc z zasady efektywności prawa wspólnotowego, potwierdził prawo sądu krajowego do wystąpienia z pytaniem prawnym (a w konsekwencji – również do wydania orzeczenia niezgodnego z „wytycznymi” sądu wyższego rzędu), mimo dość jednoznacznie brzmiącego przepisu prawa krajowego przewidującego związanie wskazaniami bułgarskiego NSA.

W tym kontekście warto również zwrócić na polskie rozwiązania proceduralne – zgodnie z art. 190 ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, któremu sprawa została przekazana po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Analogicznie rozwiązanie przewiduje kodeks postępowania cywilnego – zgodnie z art. 39820 k.p.c., sąd któremu sprawa została przekazana po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Sąd Najwyższy.

Tomasz Czapla – radca prawny